Koç Katımı

Anadolu kültüründe hayvanların da ayrı bir yeri vardır. Koç katım adetleri de gerek yapılan işlemler gerekse Anadolu insanının olaya bakışı açısından son derece ilginç özellikler göstermektedir. Öyle ki, koç bu özellikleriyle Anadolu insanının türkülerine, manilerine hatta gelenek ve göreneklerine kadar girmiştir.

            Reşadiye yöresinin geçim kaynaklarının başında hayvancılığın geldiğini daha önce belirtmiştik. Yine bu yörede damızlık hayvanların halk arasında son derece büyük bir öneme sahip olduğunu burada bir kez daha belirtelim. Damızlık hayvanlar içerisinde koçun ne kadar değerli olduğunu hatırlatarak koç katım adetleriyle ilgili ayrıntılara geçelim:

            Doğan kuzulardan koç olabilecekler özenle seçilir. Onlar analarından kesinlikle ayrılmaz; sürekli emzirilir. Böylece daha iyi beslenmeleri sağlanmış olur. İki yaşına gelen koçlar, Temmuz ayı ortalarına doğru sürüden ayrılır. Belli bir süre sürüden ayrı beslenir. Eylül başlarına doğru koç, katıma hazır hale getirilir. Bir gün önceden koçun koyuna katılacağı herkese duyurulur.

            Ertesi sabah koçlar, gerdeğe giren damatlar gibi süslenir, kınalanır, boncuklar takılır, boynuzlarına elma geçirilir. Hemen herkes oraya toplanır. Elmalar, armutlar, cevizler, fındıklar yenir, günün anısına katmer yapılır. Yapılan bu katmerler, özellikle yaşlılar tarafından yenilir.

            Koçlar boynuzlarından tutularak ortaya getirilir. Sırtlarına birer erkek çocuk bindirilir. İmam duaya başlar, yaşlılarla birlikte herkes bu duaya katılır. Sonra koçlar hayır duaları arasında sürüye katılır. Koç, eğer ilk defa siyah bir koyunla çiftleşirse, o yıl kış az olur derler.

            Koyuna katılan koçların arkasından ceviz ve fındık serpilir ki, o yıl alınan döl, ceviz ve fındık kadar bol olsun.

            Anadolu kültürünün önemli bir geleneği olan “koç katımı” adetleri bugün kısmen  terkedilmiştir.

Etiketler

Yorumlar