Reşadiye Deyimleri

                                           -A-

Ağrımadık başa çaput dolamak: Gereksiz yere herhangi bir işe karışmak.

Alafını suyunu kesmek: Bir insanı zor durumda bırakmak, gelirini kesmek.

Aldırayaz olmak: Korumasız olmak, her tarafa açık olmak.

Ali kıran baş kesen olmak: Acımasız olmak, zulüm etmek.

Alt tekneye oturmak: Bir işten zararla çıkmak, maddi varlığını kaybetmek.

Alt tekneye oturtmak: Bir kişiyi maddi zarara sokmak, güçsüz kılmak.

Anası soğan, babası sarmısak olmak: Toplumdaki beğenilmeyen insanları küçük düşürmek için söylenen söz.

Anan kıçına kil çalsın: Çocuksu davranışlarda bulunan insanlar için söylenen bir söz.

Anasını yiyip, danasını öğlelik götürmek: Aç gözlü ve obur olmak.

Arabanın gıcılayan tarafına binmek: Çıkarına göre hareket etmek.

Arabası gıcılamak: Sözü geçmek, nüfuz sahibi olmak.

Arpa ekip darı biçmek: Bir işten bekleneni alamamak; umduğunu bulamamak.

Ay ışığında kaz gütmek: Yapılan işin bilinçli yapılmaması.

                                      -B-

Bacakları çarpana çalmak: Korkudan, heyecandan titremek.

Behni dölü olmak: Gayrimeşru çocuk olmak.

Beste gitmek: İddiaya gitmek, iddialaşmak.

Bılh olmak: Meyvelerin iyice olgunlaşması.

Bir yumurtayı dokuz kişiyle yuvarlamak: Çok adamla az iş görmek.

Bön bön bakmak: Aptal aptal bir şeye bakmak.

Bulaşığı yalaşığı yıkamak: Yapılacak işi bitirmek.

Bulgur unu gibi dağılmak: Birlik ve beraberliğin bozulması.

Büğelek tutmak: Heyecanlı ve telaşlı olmak.

                                      -C-

Cascavlak bırakmak: Bir insanın elindekileri alarak, zor durumda bırakmak.

Cascavlak kalmak: Varlığını kaybetmek.

Ceniğe gitmek: Cinsel ilişkide bulunmak.

Cılkı çıkmak: İşten bekleneni alamamak.

Cücük çıkarmak: Yapılamayacak bir işi becermek

Cücük çıkarttırmamak: İş yaptırmamak; işi yapmaya fırsat vermemek.

                                      -Ç-

Çam kadı, pelit müftü: Bir işin kimin yaptığının belli olmaması.

Çecikleri gevşemek: İstek duymak, inattan vazgeçmek.

Çocuk yiyip oyuna, çoban yiyip koyuna gitmek: İş yaparken herkesin ayrı baş çekmesi.

Çör çökelek olmak : Yapılan bir işte emeklerin boşa gitmesi.

Çöreği büyük olmak: Varlıklı olmak.

                                      -D-

Daldasına almak: Herhangi birisini koruması altına almak.

Daldasına sığınmak: Birisinin korunmasına ihtiyaç duymak.

Dan dan ötmek: Gereksiz konuşmak, gevezelik etmek.

Danalar gibi böğürmek: Aşırı bir acı karşısında duyulan feryat.

Danalı inek gibi geriye bakmak: Bir yerden ve birisinden isteksiz ayrılmak.

Darını almak: Zorda kalan birine yardım etmek.

Değirmen çakıldağı gibi dönmek: Gereksiz yere boş boş konuşmak; gevezelik yapmak.

Değirmen gibi yelmek: Durmadan koşmak.

Değirmene gidip gözü domuzlukta olmak: Kötü niyet taşımak.

Derosu gelmek : Bir işin yapılabileceği kıvama gelmesi.

Derosuna gitmek:Herhangi bir kötü durumun başkasının başına gelmesini istemek.

Dip gibi soyulmak:Çırılçıplak olmak.

Don yağı gibi oturmak:Hiçbir şeye karışmadan hareketsiz kalmak.

Dövenin dışında dönmek:Herhangi bir işe karşı ilgisiz kalmak.

                                      -E-

Ele güne caris olmak : Herkese rezil olmak.

Eli amarat tutmak : Bir iş yapma becerisine sahip olmak.

Elinin ettiğini ayağı duymamak :  Çok gizlice ve beceriklice iş başarmak.

Elliği erimek : Kişinin bekleyiş içinde olması, ancak elde edememesi.

Emeği sağdıç emeğine dönmek:  Yapılan işten sonuç alamamak.

Esamesi okunmamak : Adı sanı unutulmak.

Eşek kaçtı palan düştü : Gerçeğin ortaya çıkması.

Eten gibi dolanmak : Herhangi bir işin peşini bırakmamak.

                                       -F-

Feyli bozulmak : Kötü niyete yönelmek.

Feyli bozuk olmak : Kötü niyet taşımak.

Fosurdamaya başlamak : Sinirli bir şekilde solumak.

                                      -G-

Gara gadalarını almak: Her türlü belanın kendine gelmesini istemek.

Garametli olmak: Talihsiz olmak.

Garez gütmek: Kin beslemek.

Gavil oynamak: Bahse girmek.

Gavil tutmak: Bahse girmek.

Gelin ayağından, çoban dayağından belli olmak: Bir şeye uğurlu gelmek.

Gelinlik etmek: Saygı duymak, sesli konuşmamak.

Gelin ocağa, ocak bucağa geçmek: Bir işin yapılmasında beceriksiz olmak.

Gıcırı bükme geçinmek: Zoru zoruna geçinmek.

Gıcırı bükme iş yaptırmak: Zoru zoruna iş yaptırmak.

Gıdım gıdım harcamak: İdareli harcamak, tutumlu olmak.

Gıdım gıdım yemek: İdareli harcamak, tutumlu olmak.

Gına gelmek: Usanmak, bıkmak.

Gidiği olmamak: Maddi yönden güçsüz olmak.

Göden cücüğü gibi ötmek: Çaresiz kalmak; imdat dilemek.

Göferini harcamak: Olanca gücünü tüketmek.

Gözleri folak folak olmak: Fazla sinirlenmek.

Gudur koymak : Şüpheye düşürmek, fitneye yöneltmek.

Günü tutmak: Küsmek, konuşmamak.

Gücek eşekle kervana katılmak: Boyundan büyük işlere kalkışmak.

                                      -H-

Ha sıçtı, ha yüreği yandı: Her türlü durumda sonucun değişmemesi.

Ham armut gibi boğaza almak: İnsanı zor durumda bırakmak.

Hangi derede tilki öldü: Beklenmeyen bir işin gerçekleşmesi.

Haline bakmadan Hasan Dağına oduna gitmek: Yapamıyacağı bir işe soyunmak.

Harama uçkur çözmek: Zina yapmak.

Heder etmek: Utanmak.

Heğil heğil etmek: Çok yorulup nefes nefese kalmak.

Heybesini doldurmak: Bir işten kazançlı çıkmak.

Hezen gibi uzatmak: Bayıltacak kadar dövmek.

                                     -I,İ-

Irgat etmek: Bir işi yapmak için adam tutmak.

İç güveyiden beri halli olmak: Emir altında yaşar durumda olmak.

İçkilde kalmak: Merak içinde kalmak, haber almamak.

İlistirden geçirmek: Her yönüyle incelemek.

İpini çeksen bin yamalığı dökülmek: Çok fakir ve perişan olmak.

İt gibi çemkürmek: Boşuna çene yormak.

                                      -K-

Kanlı kinli olmak: Düşman sahibi olmak.

Kapalı bacalı olmak: Kavgalı olmak.

Kara sakız gibi yapışmak: Sırnaşık olmak, musallat olmak.

Karış vermek: Beddua etmek.

Katıklık etmek: Herhangi bir madde ile ekmeği yenir duruma getirmek.

Kazı koz, kocakarıyı kız anlamak: Her şeyi ters anlamak.

Keseri kendine yontmak: Bir işi kendi hesabına göre yapmak.

Kıl ipiyle boğmak: Dara getirmek, sıkıştırmak.

Kırk yıldan beri patriğin eşeğini gütmek: Aynı şeyi sürekli tekrarlamak.

Kıtır olmak: Bir kimsenin söz ve davranışından rahatsız olmak.

Kıçı ile dağ devirmek: Sakar davranmak.

Kıçında don yok, poyraza karşı durmak: Boyunu aşan işlere kalkışmak.

Kirkorun zurnasını çalmak: Alıştığı bir şeyi sürekli tekrarlamak.

Kökü kövreği olmamak: Soyu sülalesi olmamak.

Kör öküzün döneği bellemesi: Bir şeyi sürekli tekrarlamak.

Köstü gibi tepmek: Bir şeyi gizlice yapmak.

Kuruyup kövreğe dönmek: Çok zayıf olmak.

Kuyruğunu kaldırsan Sivas eli gözükmek: Çok fakir olmak.

                                      -L-

Laf olsun çanak dolsun: İş olsun diye konuşmak.

Lafa omuz vermek: Dinler gibi görünüp dinlememek.

Lafı sözü çıkmamak: Sakin olmak, hiç bir kötülüğü duyulmamak.

                                      -M-

Madası olmamak: İştahsız olmak.

Madasına bakmamak: İştahına bakmamak.

Madası kaçmak: İştahı kapanmak.

Mayıl mayıl bakmak: Anlamsız gözlerle süzmek.

Mırıkları düşmek: Üzgün olmak, umudunu yitirmek.

Mırıkları inmek: Sinirleri yatışmak.

Mırın kırın etmek: Tam istekli olmamak.

Mudara etmemek: Tenezzül etmemek.

Mudarası olmamak: İhtiyaç duymamak.

Mungariz olmak: Rezil ve perişan olmak.

                                      -N-

Nahyetmek: Utanmak, arlanmak.

Ne kokmak ne bulaşmak: Kimseye fayda ve zararı olmamak.

Nisbet etmek: Birine inat için hareket etmek.

                                     -O,Ö-

Oğul balı olmak: Bir işin kalitesinin yüksek olması.

Oğul ekmeği yemek: Çocuklarından (evlatlarından) iyilik görmek.

Omuzundan atmak: Bir işin sorumluluğundan kurtulmak.

Oturaklı olmak: Ölçülü ve ağırbaşlı olmak.

Öksüz elinde fetil gözlemek: Yoksul ve zavallı insanların hakkını yeme fırsatı beklemek.

Öğürseğe gelmek: Cinsel arzularının peşinde olmak.

Öküz gibi böğürmek: Kaba ve çirkin ses çıkarmak.

Öküz olup köpe sıçmak: İş yapar duruma gelmek.

Öküzü yiyip boynuzunu öğlelik götürmek: Çok obur olmak, iştahı fazla olmak.

Önü darı kavurup arkası harman savurmak:Birbirine zıt şeyleri bir anda yaşamak.

Önünden geçmek: Danışmak, düşüncesini öğrenmek.

Örkeni uzamak: Zalimlerin zulümlerinin devam etmesi.

                                      -P-

Pılını pırtısını toplamak: Nesi varsa almak.

Pıtrak gibi olmak: Sert ve hareketli olmak.

Pul pıtrak olmak: Çok güzel ve şık giyinmek.

                                     -S,Ş-

Salla sırt etmek: Sırtına vurup götürmek.

Saban sildirmemek: Haksız olduğu halde karşısındakine söz hakkı vermemek.

Sac ekmeği gibi olmak: İki yüzlü olmak.

Sap yiyip saman sıçmak: Ne yaptığını bilmemek.

Saplık kırmak: Ölçüsüz olmak.

Sel önünden kütük kapmak: Beklenmedik bir zamanda çıkar sağlamak.

Sılı sıtırı olmamak: Düşüncesiz söz söylemek.

Sırımı yiye yiye çarığa dadanmak: Herhangi bir şeye alışkanlık kazanmak.

Sırım olmak: Dayanıklı ve inatçı olmak.

Sırtına gök gürlememek: Gelişememiş olmak, zayıf kalmak.

Sıtkı sıyrılmak: Nefret etmek.

Sim sim durmak: Sinsice hareket ederek fırsatını gözlemek (aleyte).

Simbil olmak: Yavaş olmak.

Sofranın alt başına kavganın üst başına geçmek: Ortama göre kendini ayarlamak.

Soyulmamış kavağa çıkmak: Zor işi başarmak, haşarı olmak.

Sulu dereye götürüp susuz getirmek: Aldatmak, kandırmak.

Sütlerini yere sağmak: Bir işin olması için çok yalvarmak.

                                      -T-

Tutar yeri kalmamak: Bütün imkanlarını yitirmek.

                                     -U,Ü-

Uçkuruna düşkün olmak: Hovarda olmak, kadın kız ayaklarında olmak.

Üç günlük seyisliğiyle beş günlük at pisliği karıştırmak: Acemi olduğu halde ustalık taslamak.

                                      -Y-

Yağlı yavan dememek: İyi kötü ayırmamak.

Yalın yapırdak olmak: Maddi yönden zayıf olmak.

Yarım ekmekle ferfeneye katılmak: Kendi gücünden büyük işlere karışmak.

Yaşmak tutmak: Büyüklere saygı duymak, sesli konuşmamak.

Yavan yaşuk dememek: Her duruma razı olmak.

Yel önüne, sel önüne koşmak: Her işe gitmek.

Yerük yermek: Aş ermek.

Yolu yolsuza duş gelmek: İşinin ters gitmesi, anlayışsız kişilere muhtaç olmak.

Yöre bağlamak (tutmak): Güçlenmek, maddi varlık kazanmak.

Yumurtadan yonga çıkarmak: Aşırı derecede cimri olmak.

Yumurtaya küskü takmak: Küçük bir işi büyütmek.

                                      -Z-

Zarızinge olmak: Perişan olmak.

Zırnık göstermemek: Kimseye birşey vermemek.

Zıp gelmek: Herhangi bir işe az gelmek, yetersiz olmak

Zıvanadan çıkmak: Kontroldan çıkmak, Uygunsuz davranışlara girmek.

Zurnanın zırt dediği yere gelmek: İşin en son noktasına gelmek.

 Not : Bu Bilgiler “Dünden Bugüne Reşadiye” adlı kitaptan alınmıştır.İzinsiz Kaynak Gösterilmeden Kullanılamaz 

Etiketler

Yorumlar